Dublin 4 (1982) by Maeve Binchy for Novellas in November #NovNov

In the expectation of a taster of the Maeve Binchy magic in novella form, I was surprised to find four unlinked stories, all set in Dublin.

When I started reading this book, I had no idea it contained a quartet of unrelated short stories. I would have known if I had read the first part of the back cover text, but as it started with ‘From the bestselling author of’, I skipped that bit. In fact, I was well into the second story before I realised it was never going to have any connection with the first. The only connection is that they are all set in Dublin.

Themes

The main protagonists in all four of the stories are starting afresh in one way or another. The demon drink or drunkenness is also mentioned in every story, with the final one being about a recovering alcoholic. Another odd link between two of the stories is that there are characters who use their master bedroom for another purpose, either an office or an artist’s studio. I wonder if that was Maeve Binchy’s own dream. She definitely made use of her own experience as she moved to a Dublin bedsit in 1971.


Dinner in Donnybrook

A woman who has been wronged and retreated into depression finally takes control and uses her intelligence to get what she wants, rediscovering her enjoyment of life in the process, much to the confusion of all around, who are used to the dowdy, passive, middle-aged version.


Carmel is uncharacteristically arranging a dinner party on October 8th, the day of the opening of Ruth O’Donnell’s exhibition and has invited Ruth. The problem is, Ruth has been having an affair with Carmel’s husband Dermot, though they are having a two-week trial separation. The affair seems to be general knowledge, but nobody wants to tell Carmel. Everyone is tiptoeing around her because she has had some unspecified mental health issues: depression or a nervous breakdown.


Dermot “laughed wryly to himself. It was most people’s idea of a married man’s dream: an unquestioning wife and an unquestioning mistress. But it was a bad dream, he could write a book on what a bad dream it was. You were happy in neither place, you were guilty in both places. The very fact that nobody was making any move made it all the more insoluble. If Carmel had threatened and pleaded, perhaps, if Ruth had issued ultimatums, perhaps. Perhaps it might have been better. But nothing ever happened. Until now. Until Ruth had been invited to dinner.”

Dermot thinks he is keeping both women happy, but really he’s manipulating both of them. Ruth, on the other hand, feels guilty that she is cheating, that she is not showing solidarity as a woman.


Not only does nobody else know for sure if Carmel knows, but we don’t either for a long time. Carmel is the only one who doesn’t seem worried about what’s going to happen. She has everything planned out, everything under control, as we soon find out when she talks to her old friend Joe, who has returned from London to help her carry out her plan. The fact that he is gay plays a pivotal role in the backstory of how Carmel resolves the problem of her husband’s mistress.


This story is classic Binchy, with conversations that feel real, sharing with the reader the inner thoughts and doubts of all the characters. Sadly, she left the story open-ended, without describing what happened after the dinner party so carefully arranged, but in retrospect, that was the right decision as I suspect it would have been a perfectly civilised affair, thanks to Carmel’s cunning plan.

Flat in Ringsend

Jo, a girl just at moved to Dublin from ‘up country’ finds herself a flat with two other girls, but is upset to find they will not provide the friendship and social life she enjoyed at home. She regrets moving out of the hostel run by nuns where she first stayed; then she could go to the cinema with the other girls or play card games or talk. Now she sits alone in her room or feels out of place when she bumps into the other two girls in the shared kitchen. Binchy has a good feel for the loneliness and sense of dislocation when you first move and know nobody, especially in a big city. Jo, however, is a true innocent abroad and is too timid for her own good. Working at the post office, she imagines she will get to know the customers, but
“She had never expected the miles and miles of streets where nobody knew anyone, the endless bus journeys, the having to get up two hours before she was meant to be at work in case she got lost or the bus was cancelled.”


It reminds me of how I felt the first Saturday at university when everyone else had gone out to the Freshers’ disco and I was left alone. I soon decided that, much as discos ‘weren’t my thing’, I would join them. I was wrong about the disco; I loved it and… that was the night I met my husband! Jo also realises that she has to be proactive, so goes to a pub where a well-known band, the Great Gaels – fictional, I assume – is playing. But then two men start buying her drinks and she is too naive to deal with the situation. This could turn very, very bad…

Decision in Belfield

The story begins with Pat, a university student who has fallen pregnant and is feeling desperate in an Ireland where having a child out of wedlock is a scandal and abortion is illegal. “She had been reading the Problem Pages for years. One or two of them always said things about having done grievous wrong in the eyes of God and now the only thing to do was to Make Restitution. Most of them said that your parents would be very understanding. […] Not in Pat’s home. There would be no support, no understanding. […] She knew that Mum and Dad would not be a bundle of support and two big rocks of strength. Because they hadn’t been any of that five years ago when her elder sister Cathy had been pregnant. There was no reason why their attitude should have changed as time went by.”


The majority of the story is about what happened after Cathy went off to England after breaking with the family. Pat, still a young teenager at the time, desperately tried to find out what had actually happened; had she had an abortion or given the baby up for adoption? Her parents were bitter, she couldn’t ask her eldest sister who was a nun in Australia and the father of the child seemed oblivious. Gradually she found out more and, by talking to her parents, discovered their side of the story, which was more nuanced than we are at first led to believe.“People were really behaving more and more peculiarly, Pat decided. The older they got the vaguer they became. […] once people got any way settled they seemed to lose touch with reality and built themselves a comfortable little world like a Wendy House entirely of their own creation.”


Now, Pat is pregnant herself and it’s time for her to take control. There’s a tiny twist in the tail about how she got pregnant and the slightest doubt about what she’s going to do about it, but the point of the story is more about families assuming things about each other and not talking about their feelings.

Murmurs in Montrose

Gerry, a notorious drunk, formerly a successful advertising photographer, is about to leave the nursing home where he has spent the last six weeks ‘taking the cure’. His wife and children are apprehensive, as is the parish priest, who has always supported the family when he came home drunk. Only his mother thinks the drinking was due to stress; she is the only one who doesn’t understand that he needs to stay away from alcohol. We’re privy to everyone’s feelings about his return. It’s a huge strain on everybody. Can his wife Emma support them all until he manages to find some commissions? Will he stay dry? How will they all adjust?


This was the least successful of the four stories, although it does reveal the stresses and strains put on a family in this situation and the feeling of stepping on egg shells. We’re left in limbo, knowing it will probably go spectacularly wrong. It’s all rather unsettling and feels an odd way to leave a book. It’s almost as if it’s a challenge to write your own ending. I dare say Binchy covered the same ground in one of her novels, but the ones I have read, I read so long ago that I can’t be sure. In any case, it has reminded me how well she wrote, so I may return to one of her doorstopper novels in the future.


An excellent start to Novellas in November, even though it was really Not a Novellas in November!

Run by Rebecca at Bookish Beck
and Cathy at 746 Books

Tessa de Loo: Meisjes van de suikerwerkfabriek (korte verhalen)

Vermakelijke korte verhalen van Tessa de Loo die later de klassieker De tweeling zou schrijven.

Meisjes van de suikerwerkfabriek
stond zo lang bij mij op de plank dat ik dacht dat ik het nooit zou uitlezen. Ik wou het niet wegdoen want stel dat één van mijn kinderen het voor school nodig had? En De tweeling vond ik toch ook zo mooi?Maar mijn boekenplanken zijn overvol en dit zou waarschijnlijk snel uitgelezen kunnen worden tussen het lezen van een dikke pil en het vertalen van een lange tekst door.


Bovendien ontdekte ik dat het tussen 14 en 21 februari 2020 de Week van het Korte Verhaal was, dat normaal gesproken (sinds 5 jaar) gepaard met de uitreiking van de J.M.A. Biesheuvel Prijs gaat. Helaas niet, dit jaar, want het niveau van de inzendingen was onvoldoende, blijkbaar. Jammer, maar ik moet toegeven dat ik korte verhalenbundels lastig vind om uit te lezen. Ik word vaak afgeleid door iets wat langer en waardiger is of lijkt. Net zoals bij dit boek. Ik ben immers in november 2018 begonnen en lees het pas februari 2020 uit. Niet alles vond ik boeiend en ik merk goed dat Tessa de Loo nog vrij jong was toen ze het schreef want het gaat vooral over tienermeisjes en jongere vrouwen. Toch is het de moeite waard en latere thema’s van haar zijn hier ook gebruikt: feminisme, coming of age, een ontsnappingswens.


MUZIEKLES

Zijn vader ziet het al voor hem: zijn leven als manager van een beroemde zanger en gitaarspeler. Toms muzikale toekomst wordt beperkt door het soort muziek (rock ‘n roll is king), de kosten (een viool is duur), zijn slapend zusje en nog meer. “Ik moet een instrument kiezen, dacht Tom, dat klein is en geen geluid maakt.” Uiteindelijk is een beslissing gemaakt.


DE MEISJES VAN DE SUIKERWERKFABRIEK

De titel is van een grappig liedje van Drs P over vrouwen die bij de Jaminfabriek werkten. De tekst was een beetje dubbelzinnig, over ‘uitpakken en inpikken’; bedoelde hij nou de snoepjes of de meisjes? In Tessa de Loos verhaal zijn het de vrouwen die iets gaan uitpakken. Gezeten in het treincoupé waar ze elke dag heen en weer reizen, praten mollige Cora, verleidelijke Trixie, de breiende Lien en het ik-persoon na over wat ze gedaan hebben. We weten nog niet wat.


* ‘Een van u zal mij voor zonsopgang verraden’, zegt Trixie als grapje. Ik vraag me af of het tegenwoordig nog zo vanzelfsprekend is dat lezers zulke bijbelse teksten als zodanig herkennen. Net zoals ik vast toespelingen op Griekse mythes of joodse tradities mis. Bij de Bijbel en Shakespeare gaat het vaak nog goed, maar ik weet zeker dat mijn kinderen andere referentiepunten hebben uit films (m.n. Harry Potter en Pirates of the Caribbean), televisie (Pokémon, Big Bang Theory) en gaming. Die referenties zijn net zo intelligent en sprekend als eeuwenoude spraken, maar missen de link met de geschiedenis, al zijn de nieuwe vaak op de oude gebaseerd. Voor wie het wil weten is er de geweldige site tvtropes.org, maar laten we eerlijk zijn, zelfs de meest geleerd onder ons herkent niet alle mythes, legendes en referentiebronnen. En auteurs kunnen naar iets refereren zonder het zelf te weten; sommige dingen zijn zo diepgeworteld in het cultuur. Bovendien brengen lezers altijd hun eigen achtergrond en leeservaringen mee en creëeren dus een eigen leesbeleving en interpretatie van alles wat ze lezen.


Humor: “Het is geen pretje, dacht ik, om je hele leven met mijn vader op te trekken. Ik ben er nu al doodop van.” Een regel die vast goed ontvangen wordt door elke scholier die dit voor de lijst gaat lezen.


Het lot van vrouwen wordt hier verteld aan de hand van de verschillende vrouwen. Zeurende vaders, ontmaagding zonder liefde, het ondankbare verzorging van een echtgenoot, huiselijk geweld en mannelijke jaloezie zonder reden, mannen die in de gaten gehouden moeten worden zodat ze geen kans krijgen vreemd te gaan… In dit verhaal wreken de vrouwen alle vernederingen die ze zelf meegemaakt hebben. Schokkerend.


“ ‘Trek een man een uniform aan,’ zegt Trix, ‘en hij krijgt meteen capsones.’ Uniformen dat zijn, nog steeds, de Duitsers. In kolonnes optrekkend, met stampende laarzen, de hand gestrekt, liederen dreunend, zo marcheren ze nog in archieffilms, de boeken en geheugens van allen die het gezien hebben.” (p.59)

Muzikale thema
Is muziek een link tussen de verhalen? In Muziekles en Meisjes, komt Elvis er in voor.In Meisjes en Rose komt het gedachte in voor dat ouders kinderen, met name meisjes, kunstmatig jong willen houden.In Muziekles danst Tom voor een oude spiegel “die de spiegelbeelden van generaties van Lisa’s familieleden opgeslorpt had”. In Rose ziet het meisje “In het van ouderdom verweerde glas van de gangspiegel zag ik mezelf langssluipen , voorovergebogen, met opeengeklemde lippen.” Misschien is de spiegel ook een thema? Het wordt ook in het voorbijgaan in Paxos gebruikt, maar dat is misschien toeval.

Opgezochte woorden

Ik woon al zo lang in Nederland dat ik nauwelijks een woordenboek nodig heb. Maar af en toe kom ik nieuwe woorden tegen of wil er een opmerking erover maken, zoals deze:

bressen – breaches (net als ‘once more unto the breach, dear friends’): “Hoe kunnen er in het warme gevoel van lotsverbondenheid, dat door mij heen stroomt, steeds bressen geslagen worden door de beklemmende gedachte, dat mijn medeplichtigheid daarvan de oorzaak van is?” – How can it be that the warm sense of comradeship streaming through me is continually breached by the oppressive thought that I am equally guilty?

krentenweger – gierig mens, iemand die de regels precies toepast

deerniswekkend – pathetisch

schijtluis – scaredy cat

verflenst – verlept (wilted)

tochtlatten = bakkebaarden


ROSE, MET BIZARRE STUKJES GEEL ERTUSSEN

Het meisje heeft voor het bezoek iets onvergeeflijks gezegd.“De jurk gunde me niet dat ik groeide; ik verdacht mijn moeder ervan me kunstmatig kind te willen houden.” Het doet me denken aan Alice in Wonderland. Het meisje snapt aan het eind niet hoe de situatie gered is tussen haar ouders en de baas met vrouw. Misschien heeft haar opmerking de ongemakkelijke samenzijn een vrolijke noot gegeven die er anders niet was geweest; blijkbaar heeft Meneer de Gaai een onverwacht gevoel voor humor. Een groot deel van het verhaal gaat over een verloren kat, maar dit blijft los van het verhaal van de baas.

DE GROTE MOEDER


Over een jong meisje dat van alles meemaakt totdat ze zich ‘s nachts verdwaalt bij het spelen van een verkennersspel en in slaap valt midden in de kamp van een groep padvinders. ‘s Ochtends wordt ze gevonden. “Voor iemand met zulke idiote kwastjes aan zijn kniekousen was ik niet bang.” (p.125)


OP HOGE HAKKEN


Op het eilandje Paxos bij Korfoe proberen het verveelde stel Richard en Berber aan de andere toeristen te ontsnappen, zij op haar veel te hoge witte schoenen waarvan ze blaren krijgt. Richard is onuitstaanbaar, Berber te onderdanig. Ik verwachtte dat de mooie Griekse vrouw op de boot een Griekse godin zou zijn die wraak zou nemen, maar helaas.